ΣΝ του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με τίτλο: «Ενίσχυση της κεφαλαιαγοράς» | Δημόσια Διαβούλευση
01 Απριλίου 2025
Ολοκληρώθηκε η δημόσια διαβούλευση για το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με τίτλο «Ενίσχυση της κεφαλαιαγοράς». Μπορείτε να δείτε αναλυτικά ΕΔΩ .
Η Ένωση Εισηγμένων Εταιρειών δημοσίευσε σχόλια στο σχέδιο νόμου και στα επιμέρους άρθρα, τα οποία και παραθέτουμε.
Άρθρο 10
Σχόλιο ΕΝΕΙΣΕΤ:
Ποια είναι πλέον η σχέση του με το άρθρο 27 του ν. 4706/2020; Θα πρέπει επίσης να προβλεφθούν κυρώσεις για τους διαμεσολαβητές που δεν συμμορφώνονται με τα αιτήματα εκδοτών.
Άρθρο 23. Ομολογιακά δάνεια.
Σχόλιο ΕΝΕΙΣΕΤ:
Όσον αφορά τη θέση της διάταξης, ορθότερο είναι να τεθεί εντός του άρθρ. 60 Ν. 4548/2018 (ως παρ. 9). Πλείστες διατάξεις για τις «εισηγμένες» εταιρίες περιλαμβάνονται ήδη στον ν. 4548/2018.
Εν συνεχεία, η ΕΝΕΙΣΕΤ έχει την γνώμη ότι η στάθμιση συμφερόντων μεταξύ εκδότριας και ομολογιούχων δεν οδηγεί σε εύλογο συγκερασμό.
Οι ομολογίες είναι τίτλοι σταθερού εισοδήματος. Υπό το πρίσμα αυτό δεν είναι δυνατό να αρκεί ποσοστό 10% της ανεξόφλητης αξίας τους για να απωλέσουν πιθανόν κάθε αξία. Αναφερόμαστε προπαντός στις περιπτ. των στοιχ. γ). δ) και ε) της παρ. 2. Σε περίπτωση δε ήδη εκδοθέντων δανείων θα εντοπίζαμε ακόμη και θέμα αντισυνταγματικότητας των διατάξεων αυτών. Από συστηματικής πλευράς, η νομοθετική καθιέρωση ρήτρας συλλογικής δράσης αξίζει (κατ’ ελάχιστον) να εναρμονίζεται με την αντίστοιχη ρύθμιση για τη λήψη αποφάσεων στη Γενική Συνέλευση (=απαρτία κατ’ ελάχιστον 1/2, πλειοψηφία 2/3 εκπροσωπούμενων ψήφων στη Συνέλευση στην πρώτη συνέλευση -έπειτα 1/5 απαρτία 2/3 πλειοψηφία).Εξάλλου δεν μπορούν σημαντικά και μη σημαντικά θέματα να λαμβάνονται με την ίδια πλειοψηφία. (πρβλ. άρθρ. πρώτο παρ. 4 Ν. 4050/2012 : «Η συμμετοχή Ομολογιούχου στη διαδικασία διενεργείται με όλο ή μέρος του ανεξόφλητου κεφαλαίου των επιλέξιμων τίτλων που κατέχει, όπως ορίζεται στην πρόσκληση. Για την τροποποίηση των επιλέξιμων τίτλων απαιτείται συμμετοχή στη διαδικασία (απαρτία) τουλάχιστον του ενός δευτέρου (1/2) του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου όλων των επιλέξιμων τίτλων που ορίζονται στη σχετική πρόσκληση («συμμετέχον κεφάλαιο») και ενισχυμένη πλειοψηφία υπέρ της τροποποίησης τουλάχιστον των δύο τρίτων (2/3) του συμμετέχοντος κεφαλαίου».).
Όσον αφορά τα πρόσωπα που στερούνται δικαιώματος ψήφου στη Συνέλευση (αλλά συμμετέχουν για την επίτευξη απαρτίας), αυτά, ως ήδη μνημονεύονται στην παρ. 4 άρθρ. 63 εδ. β’ (εισηγμένα Ο.Δ.), θα μπορούσαν να εμπλουτιστούν και με α) τους εγγυητές του Ο.Δ., β) πρόσωπα που τελούν σε στενή σχέση, κατά την έννοια του άρθρ. 99, με την εκδότρια ή τους εγγυητές.
Άρθρο 25. Προσαυξημένη έκπτωση.
Σχόλιο ΕΝΕΙΣΕΤ:
Η άποψη μας είναι ότι δεν θα αποφασίσει μία εταιρία την εισαγωγή στο Χρηματιστήριο για την απομείωση της φορολογικής της υποχρέωσης κατά 200Κ, εάν είναι αυτό το νόημα της φράσης «με ανώτατο όριο προκύπτουσας ωφέλειας».
Πραγματικό κίνητρο θα ήταν η προσαύξηση με αυξημένο συντελεστή έκπτωσης όλων των δαπανών που συνδέονται με τη συμμόρφωση της εταιρίας με το αυξημένο πλαίσιο διαφάνειας και εταιρικής διακυβέρνησης μιας εισηγμένης εταιρίας. Αν το εν λόγω πλαίσιο δημιουργεί υπεραξία μέσω της αρτίοτερης λογιστικής απεικόνισης και των εσωτερικών οργανωτικών μέτρων διακυβέρνησης και αξιοπιστίας της χρηματοοικονομικής πληροφόρησης, δίκαιο είναι ένα μέρος της υπεραξίας αυτής να επιστρέφεται μέσω του εν λόγω συντελεστή υπερέκπτωσης και στην ίδια την εταιρία κατά τα πρότυπα των δαπανών έρευνας και τεχνολογίας.
Επιπλέον το ελάχιστο χρονικό διάστημα διατήρησης των μετοχών εντός της ρυθμιζόμενης αγοράς των 10 ετών για τη μη άρση του ωφελήματος κρίνεται ενδεχομένως μεγάλο, σε σχέση με το ανώτατο όριο της ωφέλειας (200.000 €) και την περιορισμένη διάρκεια του ωφελήματος (ΦΕ 2025-2027). Ακόμη και το ίδιο το ανώτατο όριο της ωφέλειας θα μπορούσε να επανεξεταστεί και να διευρυνθεί κατά ποσό.Επίσης, στις δαπάνες θα μπορούσαν να περιλαμβάνονται φόροι , και όχι μόνο εκπιπτόμενοι σύμφωνα με το Ν. 4172/2013 φόροι, όπως τώρα ορίζεται στην παρ. 2 του άρθρου 25. Πρέπει τέλος να διευκρινισθεί, πως υπολογίζονται τα 10 συναπτά έτη της παρ. 4 του άρθρου 25, σε περίπτωση αναστολής διαπραγμάτευσης των μετοχών στο μεταξύ.
Τέλος με δεδομένο ότι παρέχεται φορολογικό κίνητρο στις πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που επιθυμούν την εισαγωγή τους θα πρέπει να επεκταθεί και σε εκείνες τις επιχειρήσεις που επιθυμούν την αρχική ένταξή τους σε ΠΜΔ, επειδή επιχειρήσεις με τα χαρακτηριστικά του Τίτλου Ι (άρθρο 2) του Παραρτήματος της Σύστασης 2003/361/ΕΚ, καθώς είναι συντριπτικά πιθανότερο να επιδιώκουν την εισαγωγή τους στην Εναλλακτική Αγορά (ΠΜΔ) παρά στη ρυθμιζόμενη αγορά του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Αν λάβουμε υπόψη μάλιστα την τρέχουσα προϋπόθεση εισαγωγής στην Κύρια Αγορά βάσει του ισχύοντος Κανονισμού του Χ.Α. (εκτιμώμενη ελάχιστη κεφαλαιοποίηση ύψους 40.000.000 ευρώ), η συγκεκριμένη διάταξη μπορεί να καταστεί κενό γράμμα ή τέλος πάντων να μπορεί να εφαρμοστεί σε ελάχιστες περιπτώσεις εταιρειών οι οποίες αν και πολύ μικρές, μικρές ή μεσαίες με βάση τα κριτήρια της παραπάνω Σύστασης, τυχαίνει να έχουν επιτύχει υψηλή κερδοφορία ή έχουν προοπτικές τέτοιες που να δικαιολογούν κεφαλαιοποίηση άνω των 40.000.000 ευρώ. Άρα μόνη δυνατότητα να αποκτήσει κάποια υποψία πρακτικής χρησιμότητας το συγκεκριμένο κίνητρο είναι η επέκτασή του και σε ΠΜΔ.
Επομένως αν δεν επεκταθεί το κίνητρο και σε άλλες δαπάνες και δεν αυξηθεί το εν λόγω χρηματικό όριο προτείνουμε κατ’ ελάχιστο, αφενός στην παρ. 1 του άρθρου 25, την προσθήκη των λέξεων «ή πολυμερή μηχανισμό διαπραγμάτευσης», μετά τις λέξεις «σε ρυθμιζόμενη αγορά» και χάριν συνέπειας, την τροποποίηση και της παρ. 4 του ίδιου άρθρου, με την προσθήκη μετά τις λέξεις «σε ρυθμιζόμενη αγορά», των λέξεων «ή στον πολυμερή μηχανισμό διαπραγμάτευσης (ή αθροιστικά σε αμφότερα)», προκειμένου να αποτυπωθεί η απαίτηση, για μία εταιρεία που αρχικά εντάσσεται προς διαπραγμάτευση σε πολυμερή μηχανισμό διαπραγμάτευσης, είτε να παραμείνει για το προβλεπόμενο χρονικό διάστημα σε αυτόν, είτε να μετεισαχθεί σε ρυθμιζόμενη αγορά με συνολικό χρόνο παραμονής, όπως προτείνεται στο Σχέδιο, 10 έτη.
Άρθρο 26
Σχόλιο ΕΝΕΙΣΕΤ:
Η μείωση του συντελεστή φόρου εισοδήματος επί του εισοδήματος από τόκους εισηγμένων εταιρικών ομολογιών κρίνεται θετική, θα μπορούσε να εξεταστεί και η πλήρης απαλλαγή από το φόρο, όπως στις περιπτώσεις των δικαιούχων του άρθρου 37 παρ. 5 Ν. 4172/2013.
Άρθρο 35
Σχόλιο ΕΝΕΙΣΕΤ:
Τροποποίηση άρθρ. 991Β ΚΠολΔ: Προτεινόμενη αναδιατύπωση/βελτίωση τελευταίου εδαφίου
«Άρθρο 35 «Άρθρο 991Β Κατάσχεση μεριδίων οργανισμών συλλογικών επενδύσεων
Αν αντικείμενο της κατάσχεσης είναι μερίδια οργανισμών συλλογικών επενδύσεων, εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις των άρθρων 983 επόμενα. Η κατάσχεση θεωρείται ως κατάσχεση απαίτησης στα χέρια τρίτου και καταλαμβάνει την αξίωση του οφειλέτη για εξαγορά των μεριδίων. Ως τρίτος προς τον οποίον επιδίδεται το προβλεπόμενο στο άρθρο 983 έγγραφο νοείται η εταιρεία διαχείρισης που έχει εκδώσει τα μερίδια ή, στην περίπτωση μεριδίων Οργανισμών Συλλογικών Επενδύσεων σε Κινητές Αξίες ή Οργανισμών Εναλλακτικών Επενδύσεων που τηρούνται μέσω συλλογικού λογαριασμού, ο διαμεσολαβητής που τηρεί τον εν λόγω συλλογικό λογαριασμό για λογαριασμό των δικαιούχων μεριδιούχων.»
Άρθρο 68
Σχόλιο ΕΝΕΙΣΕΤ:
Θα πρέπει να γίνει σαφές κατά τα πρότυπα άλλων αλλοδαπών εννόμων τάξεων ότι το εν λόγω μέτρο λειτουργεί μόνο ως βοηθητικό εργαλείο για την γενική εποπτεία της αγοράς και την εξακρίβωση του βαθμού συμμόρφωσης αυτής αλλά και ως κριτήριο προτεραιοποίησης ειδικών ελέγχων και όχι ως εργαλείο επιβολής κυρώσεων (βλ πχ FCA και άποψη της ερμηνείας στη Γερμανία). Θα πρέπει να γίνει ειδική αναφορά προς αποφυγή παρερμηνειών της διατύπωσης «για να ελέγξει τη συμμόρφωση των εποπτευομένων οντοτήτων με τους κανόνες που επηρεάζουν τις αγορές κινητών αξιών» ότι δεν δύναται η Επιτροπή κεφαλαιαγοράς με τα στοιχεία αυτά να επιβάλει κυρώσεις ή να τα χρησιμοποιήσει στο πλαίσιο διαδικασίας επιβολής κύρωσης έναντι οποιασδήποτε εποπτευόμενης εταιρίας. Εφόσον δεν γίνει αυτό η διάταξη ως έχει είναι πολλαπλά προβληματική και απαιτούνται σημαντικές παρεμβάσεις:
1. Δεν είναι ανεκτή στην Ελλάδα από το σύνταγμα η έννοια του agent provocateur, δηλαδή του επόπτη που προκαλεί τον εποπτευόμενο σε παράβαση.
2. Δεν μπορεί να ανατίθεται δημόσια εξουσία σε τρίτο. Μάλιστα σε σχετική έκθεση της EBA, καμία από τις εθνικές εποπτικές αρχές δεν έχει προβεί σε σχετική ανάθεση σε τρίτο λόγω των σχετικών ζητημάτων που αναφύονται. Το γεγονός ότι ο τρίτος κατά την πρόβλεψη της διάταξης δεν ασκεί δημόσια εξουσία δεν αναιρεί ότι στην ουσία λόγω της φύσης της δραστηριότητας και της δυσχέρειας του διοικούμενου να ανταποδείξει τα όσα θα συμπεριλάβει στην έκθεση του ο mystery shopper, πρόκειται για εν τοις πράγμασι άσκηση δημόσιας εξουσίας
3. Συνιστά ανεπίτρεπτη αντιστροφή του βάρους της απόδειξης, της Επιτροπής αρκούμενης στην έκθεση που έχει συντάξει ένας ιδιώτης, η οποία θα αποκτά στην ουσία αυξημένη αποδεικτική ισχύ χωρίς να λαμβάνεται η μέριμνα που λαμβάνεται σε άλλες ανακριτικές πράξεις. Θα μπορεί ο mystery shopper να καταγράφει τη συνομιλία εν αγνοία του διοικούμενου, και αν ναι πώς αυτό επιτρέπεται συνταγματικά; Αν όχι πώς αποδεικνύει τα όσα ισχυρίζεται; Σε καμία ανακριτική πράξη ο διοικούμενος δεν αγνοεί την ιδιότητα του επόπτη.
4. Εισάγει πολλαπλά ζητήματα σύγκρουσης συμφερόντων. Ως προς την Επιτροπή ενδεικτικά, πώς διασφαλίζει την αντικειμενικότητα της σε ισχυρισμούς ιδιώτη που η ίδια προσλαμβάνει; Ως προς τον mystery shopper πώς διασφαλίζεται η αντικειμενικότητά του όταν πληρώνεται για αυτό;
Κεφ Β γενικά και άρθρο Άρθρο 69
Σχόλιο ΕΝΕΙΣΕΤ:
Θα πρέπει να διασφαλισθεί η ανεξαρτησία της Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Η εύρυθμη λειτουργία της αγοράς απαιτεί έναν ανεξάρτητο επόπτη με επάρκεια προσωπικού και τεχνικών μέσων γεγονός που απαιτεί ένα σωστά χρηματοδοτούμενο επόπτη. Με βάση το μέγεθος της ελληνικής αγορά μια λύση είναι η απορρόφηση της επιτροπή κεφαλαιαγοράς από την Τράπεζα της Ελλάδος. Εφόσον δεν επιλεγεί αυτή η λύση, θα πρέπει η επιτροπή κεφαλαιαγοράς να αναγνωριστεί και τυπικά ως ανεξάρτητη διοικητική αρχή από το να εξαρτάται ακόμη περισσότερο από το υπουργείο οικονομικών. Αυτό θα επιτρέψει και την αύξηση των αποδοχών των υπαλλήλων της επιτροπής κεφαλαιαγοράς ώστε αφενός να διευκολυνθεί η προσέλκυση νέου εξειδικευμένου προσωπικού αλλά και να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα του υφιστάμενου προσωπικού, καθώς οι αμοιβές του πρέπει να είναι ανάλογες της ευθύνης και του φόρτου εργασίας.
Άρθρο 78
Σχόλιο ΕΝΕΙΣΕΤ:
Βλ σχόλια στο άρθρο 68